«Տեսակետ» մամուլի ակումբ - Հանքարդյունաբերություն, կեղտաջրեր, փոքր ՀԷԿ-եր, գետերի հոսքի պակաս. փորձագետները` ՀՀ-ում գետերի խնդիրների մասին

Հայաստանում գետերի աղտոտվածությունը բարձր աստիճանի է, հանքարդյունաբերության ազդեցությունը աղետալի է գետերի վրա, փոքր ՀԷԿ-երի շահագործումը լուրջ վնաս է գետերի համար, կարևոր խնդիր է գետերի հոսքի պակասը. մարտի 14-ին՝ գետերի միջազգային օրվան ընդառաջ այսօր հրավիրված ասուլիսին հայտարարեցին մասնագետները:

 

«Էկոլուր» կայքի խմբագիր, փորձագետ Վիկտորյա Բուռնազյանը հիշեցրեց, որ Հայաստանի գետերը պատկանում են Արաքս և Քուռ գետավազաններին, 10 կմ երկարությամբ և ավելի 215 գետեր ունենք, ամենախոշոր գետը Հայաստանում Արաքսն է:

 

Բուռնազյանի խոսքով՝ Հայաստանում կան 184 փոքր ՀԷԿ-եր` կառուցված գետերի ոռոգման և խմելու համակարգերի վրա, որոնցից 145-ը կառուցված են գետերի վրա: Ըստ նրա` իրենք Բնապահպանության նախարարության փորձագետների հետ ուսումնասիրել են 135 փոքր ՀԷԿ-եր, բացահայտել մի շարք խնդիրներ:

 
 
«Առաջին խնդիրն այն է, որ ՀԷԿ-երը չեն պահպանում էկոլոգիական թողքը, հավասարակշռությունը խախտվում է, ձկնապաշարներն են կտրուկ նվազել, որի պատճառներից մեկը ՀԷԿ-երի ձկնանցարանների  ֆունկցիոնալ նշանակություն չունենալն է. ձկները չեն կարողանում տեղաշարժվել: Խնդիր է նաև ձկնագողությունը»,-ասաց նա:
 
 
Փորձագետի խոսքով՝  մեծ է նաև գետերի աղտոտվածության խնդիրը: «Շրջակա միջավայրի ուսումնասիրության արդյունքում, 43 գետերից 15-ը խիստ աղտոտված են, որոնք 5-րդ աստիճանին են, ինչը գետերի աղտոտվածության ամենաբարձր աստիճանն է»,-ասաց նա և հավելեց, թե այս գետերից Դեբետը, Ախթալան, Շնողը և ևս մի քանի գետեր կրում են հանքարդյունաբերության ազդեցությունը:
 
 
«Գիտենք, որ Թեղուտի դեպքում պոչմաբարից արտահոսքեր եղան, Ախթալա գետը, որպես այդպիսին չունենք, պոչամբար է դարձել»,-ասաց նա և նշեց, որ նույն վիճակում են Սյունիքում գետերը:
 
 
Վիկտորյա Բուռնազյանը շարունակեց, որ մյուս աղտոտվածությունը  պայմանավորված է մաքրման կայանների բացակայությամբ: Խնդիր են նաև արտադրական կեղտաջրերը, ինչպես Հրազդան գետի դեպքում է, երբ պարբերաբար արտադատական կեղտաջրեր են լցնում գետ, արդյունքում արձանագրում են ձկների մասսայական անկում:
 
 
«Մեզ մոտ թիվ մեկ խնդիր է նաև ջրհոսքերի նվազումը: Գետերի ջրհոսքերը բավական նվազել են, որը շարունակական կլինի»,-ասաց նա և օրինակ բերեց, որ հոսքի նվազումն ակնհայտ է Սև ջուր  գետում, որը ՀՀ-ի ամենաջրառատ գետն էր: Գետն օգտագործվում է Ատոմակայանի սառեցման համակարգի համար,և արդյունքում հոսքի պակասից Ատոմակայանի համար նոր հորատանցքեր են արվում, և դեռ նախատեսվում են շարունակել: Մասնագետը շեշտեց, որ ջրի սակավությունը գյուղերում խնդիրներ է առաջացնում:
 
 
Կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի տնօրեն Բարդուղ Գաբրիելյանի խոսքով՝ Հայաստանի գետերի մոնիտորինգային ուսումնասիրություն չի կատարվում, կատարվում է միայն Սևանի ավազանի գետերի վրա, ինչը ներուժի, նաև ֆինանսների պակասից է:
 
 
Բարդուղ Գաբրիելյանի խոսքով՝ խնդիրն առաջին հերթին հանքարդյունաբերությունից է գալիս, ապա փոքր ՀԷԿ-երից, քանի որ նորմաները չեն պահպանվում:
 
 
Ըստ նրա` գետերի աղտոտվածությունը Հայաստանում մեծ խնդիր է, հատկապես աղտոտված են պլաստմասե շշերով ու ցելոֆաններով, որոնք առաջացնում են առողջական խնդիրներ:

 

Նելլի Լազարյան

Tert.am

Հուլիսի 18-ին, ժամը 12.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանի շրջանավարտները: Թեման՝ «Հայաստանում ֆրանսիական համալսարանը 2011 թվականից ապօրինի է տրամադրում հայկական պետական դիպլոմները, քանի որ չունի պետական հավատարմագրում։ Բացի այդ՝ համալսարանը իր շրջանավարտներին չի տրամադրում օրենքով սահմանված հայկական դիպլոմի ներդիրը (հավելվածը) և յուրաքանչյուր տարի ընդունում է ՀՀ օրենսդրությանը և միջազգային պայմանագրերին հակասող ներքին կարգ»։

 

Հուլիսի 17-ին, ժամը 12.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրերն են Էկոնոմիկայի նախարարության Բուսաբուծության և բույսերի պաշտպանության վարչության պետ Ռուդիկ Նազարյանը, միևնույն նախարարության Ագրովերամշակման և զարգացման վարչության պետ Գևորգ Ղազարյանը և ՍԱՊԾ Բուսասանիտարիայի տեսչության պետ Արթուր Նիկոյանը: Թեման՝ «Ի՞նչ նյութեր են օգտագործվում պտուղ-բանջարեղենի աճեցման գործում, որքանո՞վ են դրանք անվտանգ: Տեղական լոլիկի և վարունգի արտադրության խթանումը և արտահանման հնարավորությունները: Ներմուծված գյուղմթերք: Ինչպեՙ՚ս է վերահսկվում գյուղմթերքի շուկան: Հարակից հարցեր»:

Հուլիսի 15-ին, ժամը 11.00 «Տեսակետ» մամուլի ակումբի հյուրն է Նարկոլոգիական հանրապետական կենտրոնի տնօրեն Պետրոս Սեմերջյանը: Թեման՝ «Նարկոլոգիական իրավիճակը ՀՀ-ում՝ առողջապահական տեսանկյունից: Աճե՞լ, թե՞ նվազել է կենտրոնում հաշվառված հիվանդների թիվը, փոխվե՞լ է արդյոք տարիքային նվազագույն շեմը: Հնարավո՞ր է լիակատար բուժում, թե՞ ոչ: Մեր երկրի վիճակը թմրամոլների քանակի առումով՝ համեմատած տարածաշրջանի մյուս երկրների հետ: Վիճակագրական տվյալներ, թեմային առնչվող այլ հարցեր»:

 

Ժամը 12.00 հյուրն է ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն, ֆիզմաթ գիտ. դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Արամ Պապոյանը: Թեման՝ «Օպտիկայի պաշտպան» միջազգային հեղինակավոր կոչում-մրցանակին այս տարի արժանացել է Հայաստանը՝ աշխարհում օպտիկայի և ֆոտոնիկայի զարգացմանը նպաստելու համար: Ինչ են տալիս մեզ նման մրցանակները, ո՞ր ասպարեզներում են կիրառվում օպտիկան և ֆոտոնիկան: Հայաստանը՝ ոլորտում առաջատար երկիր: Միջազգային համագործակցություն և ծրագրեր, հարակից հարցեր»:

 

Լրահոս

Ֆոտոռեպորտաժ

«Երևանյան գույներ»

Հարցումներ